Taxi ดีพร้อม : การยกระดับบริการของรถแท็กซี่สาธารณะ

ปัจจุบันการให้บริการรถแท็กซี่สาธารณะในประเทศไทยกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญจากการเติบโตของเทคโนโลยีและแพลตฟอร์มเรียกรถบริการรับส่ง ที่เน้นความสะดวกสบายและความปลอดภัยของผู้โดยสาร ซึ่งทำให้รถแท็กซี่สาธารณะแบบเดิมต้องปรับตัว อย่างไรก็ตาม จากข้อมูลสถิติในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ของกรมการขนส่งทางบก พบว่า ภาพรวมของการให้บริการรถแท็กซี่สาธารณะยังมีประเด็นสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้โดยสารโดยเฉพาะในด้านคุณภาพและความปลอดภัย สะท้อนได้จากจำนวนการรับเรื่องร้องเรียนผ่านศูนย์คุ้มครองผู้โดยสารรถสาธารณะ มากที่สุด 5 อันดับแรก คือ

• ผู้ขับขี่รถแท็กซี่สาธารณะแสดงกิริยาวาจาไม่สุภาพ
• ปฏิเสธไม่รับผู้โดยสาร
• ขับรถประมาทน่าหวาดเสียว
• ไม่ใช้มาตรค่าโดยสาร หรือใช้มาตรค่าโดยสารผิดปกติ

นอกจากนี้ ยังพบปัญหาอาชญากรรมระหว่างการเดินทาง เช่น การทำร้ายร่างกายผู้โดยสาร ประกอบกับปัญหาของภาครัฐที่ขาดข้อมูลของผู้ขับขี่รถแท็กซี่สาธารณะผ่านแพลตฟอร์มเรียกรถบริการรับส่ง ส่งผลให้เมื่อเกิดเหตุการณ์ต่าง ๆ ขึ้น ภาครัฐไม่สามารถตรวจสอบตัวตนของผู้ขับขี่หรือติดตามเหตุการณ์ได้อย่างทันท่วงที โดยปัญหาของรถแท็กซี่สาธารณะเหล่านี้เป็นประเด็นที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรติดตามและตั้งกระทู้ถามรัฐบาลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาเชิงรุกและมีมาตรการเสริมสร้างความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสารทั้งในพื้นที่กรุงเทพและต่างจังหวัด โดยในสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ 26 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้ตั้งกระทู้ถามแยกเฉพาะต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาค่าโดยสารและแนวทางการบริหารจัดการรถแท็กซี่ในจังหวัดภูเก็ต ซึ่งรัฐมนตรีฯ ได้ตอบกระทู้ถามดังกล่าวว่า กระทรวงคมนาคมได้มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีระบบแอปพลิเคชันเข้ามาช่วยกำกับดูแลมาตรฐานบริการและราคาให้เป็นธรรม โดยกรมการขนส่งทางบกอยู่ระหว่างดำเนินโครงการศึกษาเพื่อยกระดับบริการรถแท็กซี่ให้มีความปลอดภัยและยั่งยืน ซึ่งครอบคลุมถึงการปรับปรุงโครงสร้างอัตราค่าโดยสารให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่และสร้างมาตรฐานความปลอดภัยที่ตรวจสอบได้ในทุกขั้นตอน

ดังนั้น เพื่อยกระดับการให้บริการรถแท็กซี่สาธารณะให้มีความปลอดภัยและทันสมัยมากยิ่งขึ้น กรมการขนส่งทางบก จึงได้พัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ภายใต้ “โครงการ Taxi ดีพร้อม” โดยมุ่งเน้นการสร้างความมั่นใจให้กับผู้ใช้บริการในด้านคุณภาพและความปลอดภัย ผ่านการใช้แอปพลิเคชัน DLT GPS-NOTICE โดยระบบจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถกำกับ ดูแล รวมถึงการแจ้งเตือนผู้ขับขี่แบบ Real Time ในกรณีต่าง ๆ เช่น แจ้งเตือนการไม่แสดงตัวตนของผู้ขับขี่ แจ้งเตือนก่อนใช้ความเร็วเกินกำหนด แจ้งเตือนก่อนขับขี่นานติดต่อกันเกิน 4 ชั่วโมง แจ้งเตือนความผิดการใช้ใบอนุญาตขับรถผิดประเภท ส่งผลให้ผู้ขับขี่รับทราบและปรับพฤติกรรมการขับขี่ที่มีความเสี่ยงได้ทันที เกิดความปลอดภัยแก่ผู้โดยสารมากยิ่งขึ้น

สำหรับขั้นตอนการปฏิบัตินั้น ผู้ประกอบการรถแท็กซี่ สหกรณ์แท็กซี่ หรือผู้ขับขี่รถแท็กซี่ จะต้องทำการติดสติ๊กเกอร์ QR Code โครงการ Taxi ดีพร้อม ตามจุดที่กำหนด ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 สี ได้แก่

1. 1. สติ๊กเกอร์ QR Code สีม่วง สำหรับให้ผู้ขับขี่รถแท็กซี่ทำการสแกนยืนยันตัวตนก่อนทำการขับขี่ โดยจะติดบริเวณมุมขวาบนของกระจกฝั่งผู้ขับขี่รถ
2. 2. สติ๊กเกอร์ QR Code สีน้ำเงิน สำหรับให้ผู้โดยสารใช้ตรวจสอบข้อมูลรถและผู้ขับขี่ ใช้คำนวณค่าโดยสารเบื้องต้น และสามารถประเมินความพึงพอใจการใช้บริการ โดยจะติดบริเวณกระจกหน้าต่างรถฝั่งผู้โดยสารด้านหลัง
3. 3. สติ๊กเกอร์ QR Code สีแดง สำหรับให้ผู้โดยสารใช้ร้องเรียนพฤติกรรมการขับขี่และการให้บริการ โดยจะติดอยู่บริเวณกระจกหน้าต่างภายนอกรถแท็กซี่

ทั้งนี้ ผู้ขับขี่ต้องลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน DLT GPS-NOTICE และทำการสแกน QR Code สีม่วงก่อนทำการขับขี่ เพื่อยืนยันว่าตนเองเป็นผู้ขับขี่ในช่วงเวลานั้นจริง และขณะทำการขับขี่ต้องเปิดใช้งานแอปพลิเคชัน DLT GPS-NOTICE ตลอดเวลา หากไม่ติดสติ๊กเกอร์ QR Code จะถือเป็นการไม่แสดงเครื่องหมายตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด มีโทษตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ปรับสูงสุดไม่เกิน 1,000 บาท และหากไม่ลงทะเบียนหรือสแกน QR Code เพื่อยืนยันตัวตนก่อนทำการขับขี่จะมีความผิดตามประกาศกรมการขนส่งทางบก โทษฐานไม่บันทึกข้อมูลการเดินทางของรถ หรือไม่ส่งข้อมูลตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด มีโทษตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ปรับสูงสุดไม่เกิน 1,000 บาท

สำหรับผู้โดยสารนั้น สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน DLT GPS-NOTICE และทำการสแกน QR Code ที่ติดอยู่บริเวณกระจกหน้าต่างรถทั้งภายนอกและภายใน เพื่อตรวจสอบข้อมูลรถและผู้ขับขี่ โดยระบบจะแสดงข้อมูลสำคัญ เช่น ภาพถ่ายคนขับ ชื่อ-นามสกุล ข้อมูลรถ วันสิ้นอายุภาษี สถานะใบอนุญาตขับรถ ทำให้ผู้โดยสารทราบทันทีว่าเป็นรถที่ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ สามารถคำนวณค่าโดยสารเบื้องต้น ประเมินความพึงพอใจ และหากพบปัญหาสามารถร้องเรียนพฤติกรรมผู้ขับขี่ได้ทันทีแบบ Real Time โดยข้อมูลการร้องเรียนจะถูกส่งเข้าสู่ระบบข้อมูลของกรมการขนส่งทางบกทันที ทำให้ภาครัฐสามารถตรวจสอบ ระงับเหตุ หรือดำเนินการทางกฎหมายได้รวดเร็วและแม่นยำมากขึ้น

โครงการ “Taxi ดีพร้อม” คาดว่าจะช่วยลดปัญหาอาชญากรรมและพฤติกรรมไม่เหมาะสมของผู้ขับขี่ พร้อมสร้างมาตรฐานใหม่ด้านคุณภาพและความปลอดภัยของบริการรถแท็กซี่สาธารณะที่สามารถตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน อย่างไรก็ตาม เพื่อให้เกิดความยั่งยืน ภาครัฐควรขยายการบังคับใช้กฎหมายให้ครอบคลุมแพลตฟอร์มเรียกรถบริการรับส่งของเอกชนทุกประเภทอย่างเท่าเทียม เพื่อป้องกันความเหลื่อมล้ำด้านมาตรฐานบริการ ควบคู่กับการพิจารณามาตรการสนับสนุนทางการเงิน เช่น การให้สวัสดิการหรือสนับสนุนเงินทุนแก่ผู้ขับขี่ที่มีผลประเมินคะแนนดีเด่น  เพื่อจูงใจให้รักษาคุณภาพการบริการในระยะยาว อันจะนำไปสู่ระบบขนส่งสาธารณะที่ปลอดภัย โปร่งใส และได้รับความเชื่อมั่นจากผู้โดยสารอย่างแท้จริง