รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การพัฒนาสภาผู้แทนราษฎรให้เป็นองค์กรทางการเมืองของประชาชน

การวิจัยเรื่อง การพัฒนาสภาผู้แทนราษฎรให้เป็นองค์กรทางการเมืองของประชาชน ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษากระบวนการดำเนินงานและผลสัมฤทธิ์ของการจัดการข้อปรึกษาหารือที่ เกี่ยวข้องกับความเดือดร้อนของประชาชนในสภาผู้แทนราษฎร (2) วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรคและข้อจำกัดด้านนโยบายและนิติบัญญัติของสภาผู้แทนราษฎรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ (3) เสนอแนวทางการจัดการข้อปรึกษาหารือให้มีประสิทธิภาพและเกิดผลสัมฤทธิ์ เพื่อส่งเสริมให้สภาผู้แทนราษฎรเป็นองค์กรทางการเมืองของประชาชนอย่างแท้จริง การวิจัยครั้งนี้ใช้แนวทางการ วิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยผสานการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) กับการวิจัยภาคสนาม (Fieldwork Research) เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ข้อมูลได้ อย่างรอบด้าน โดยในส่วนของการวิจัยเชิงเอกสารได้ศึกษาเอกสารทุติยภูมิที่เกี่ยวข้องกับระเบียบข้อบังคับ วิธีปฏิบัติของสภาผู้แทนราษฎร ตลอดจนแนวทางการดำเนินงานในต่างประเทศ ได้แก่ สหราชอาณาจักร สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และประเทศสวีเดน รวมถึงงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่ององค์กรทางการเมืองและประชาธิปไตยแบบผู้แทน ผลการวิจัยพบว่า ระดับความคิดเห็นของประชาชนต่อการดำเนินการจัดการปัญหาความเดือดร้อนของสภาผู้แทนราษฎรอยู่ในระดับ “มาก” (ค่าเฉลี่ย 3.76, S.D. = 0.78) โดยข้อที่ได้รับค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ “การดำเนินการของสภามีความโปร่งใสและตรวจสอบได้” ในขณะที่ข้อที่ได้รับคะแนนต่ำสุดเกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพในการสื่อสาร ชี้แจง และความเป็นธรรมในการพิจารณาเรื่องร้องเรียน ในขณะเดียวกันผลการวิเคราะห์ระดับความคิดเห็นต่อ ความคาดหวังที่มีต่อบทบาทของสภาผู้แทนราษฎร อยู่ในระดับ “มากที่สุด” (ค่าเฉลี่ย 4.29, S.D. = 0.81) โดยประชาชนมีความคาดหวังให้สภาผู้แทนราษฎรมีการติดตามผลที่โปร่งใส เป็นที่พึ่งของประชาชนได้จริง และสามารถประสานงานกับหน่วยงานต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ในกระบวนการจัดการข้อปรึกษาหารือยังขาดความคล่องตัวและความต่อเนื่อง มีขั้นตอนจำนวนมากซึ่งไม่สอดรับกับความเร่งด่วนของปัญหาประชาชน ตั้งแต่การยื่นเรื่อง การอภิปราย การส่งเรื่องไปยังหน่วยงานและการติดตามผล โดยเฉพาะขั้นตอนการตอบกลับจากหน่วยงานรัฐที่มักล่าช้าเกินกรอบเวลาที่กำหนด นอกจากนี้ยังพบปัญหาเชิงกฎหมายและอำนาจ เช่น การขาดอำนาจบังคับให้หน่วยงานรัฐดำเนินการตามข้อเสนอ หรือขาดกลไกบังคับให้หน่วยงานตอบคำถามหรือเปิดเผยข้อมู ลในการพิจารณาข้อร้องทุกข์ ทำให้สมาชิกสภาไม่สามารถตรวจสอบหรือผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีประสิทธิภาพ