รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง การทำหน้าที่ของวุฒิสภาในการตรวจสอบถ่วงดุล: กรณีศึกษาการตั้งกระทู้

การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อศึกษาแนวคิดและเจตนารมณ์ของการตั้งกระทู้ถามตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาการทำหน้าที่ของสมาชิกวุฒิสภาตามบทเฉพาะกาล มาตรา 269 ของรัฐธรรมนูญชุดปัจจุบันในการตรวจสอบถ่วงดุลฝ่ายบริหารโดยการตั้งกระทู้ถาม สาเหตุให้การตั้งกระทู้ถามไม่สามารถถ่วงดุลอำนาจของฝ่ายบริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ และผลที่เกิดขึ้นจากการตั้งกระทู้ถามต่อการบริหารราชการแผ่นดินของฝ่ายบริหาร ตลอดจนเพื่อสร้างข้อเสนอในการแก้ไขปรับปรุงมาตรการทางกฎหมาย และกำหนดแนวทางในการนำเครื่องมือการตั้งกระทู้ถามนั้นไปใช้ในการตรวจสอบถ่วงดุลฝ่ายบริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเหมาะสมสอดคล้องกับเจตนารมณ์ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560 โดยคณะผู้วิจัยได้ใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพจากการศึกษาวิจัยเอกสาร และการวิจัยภาคสนามผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกบุคคลที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการศึกษาวิจัยผลการศึกษาวิจัยพบว่า เจตนารมณ์สำคัญของการตั้งกระทู้ถาม เพื่อเป็นเครื่องมือหนึ่งในการถ่วงดุลการใช้อำนาจระหว่างฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร นอกจากนั้น ยังได้พบปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการกำหนดประเด็นในการตั้งกระทู้ถามของสมาชิกวุฒิสภา วิธีการหรือกระบวนการกำหนดประเด็นในการตั้งกระทู้ถามของสมาชิกวุฒิสภา และความมีอิสระของสมาชิกวุฒิสภาที่ส่งผลต่อการกำหนดประเด็นในการตั้งกระทู้ถาม รวมทั้งการศึกษาถึงสาเหตุที่ส่งผลให้การตั้งกระทู้ถามไม่สามารถถ่วงดุลอำนาจของฝ่ายบริหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งสาเหตุที่มาจากสมาชิกวุฒิสภาในฐานะผู้ตั้งกระทู้ถาม และสาเหตุจากฝ่ายบริหารในฐานะผู้ตอบกระทู้ถาม ตลอดจนผลที่เกิดขึ้นจากการตั้งกระทู้ถามต่อการบริหารราชการแผ่นดินของฝ่ายบริหาร คณะผู้วิจัยได้มีข้อเสนอแนะต่อแนวทางการนำเครื่องมือการตั้งกระทู้ถามไปใช้ในการตรวจสอบถ่วงดุลฝ่ายบริหาร ทั้งข้อเสนอแนะต่อมาตรการทางกฎหมาย และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวทางต่าง ๆ เพื่อให้การตรวจสอบถ่วงดุลฝ่ายบริหารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเหมาะสมสอดคล้องกับเจตนารมณ์ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ต่อไป