รายงานการวิจัย เรื่อง ปัจจัยสำเร็จการดำเนินงานวิจัยของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร: กรณีศึกษาโครงการวิจัย เรื่อง มาตรการกฎหมายสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์เพื่อปกป้องภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสินค้าอาหารในประชาคมอาเซียน: บทเรียนสำหรับประเทศไทย

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานและปัญหาอุปสรรรคการวิจัย 2) ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จการดำเนินงานวิจัย และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานวิจัย ทำการศึกษาโดยใช้แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย การวิจัยเอกสาร และการวิจัยเชิงปฏิบัติการร่วมกับการสัมภาษณ์เจาะลึกบุคลากรกลุ่มงานวิจัยและพัฒนา ผลการวิจัยพบว่า

1. 1) การดำเนินงานวิจัยของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรในกรณีศึกษาครั้งนี้มีลักษณะเป็นการให้ทุนสนับสนุนการวิจัยแก่นักวิชาการ โดยวิธีการจัดจ้างตามระเบียบรัฐสภาว่าด้วยการวิจัยและพัฒนา พ.ศ. 2546 ประกอบด้วยกิจกรรมใน 3 ขั้นตอน คือ ก่อนการวิจัย เป็นการดำเนินงานเพื่อให้ให้ได้มาซึ่งข้อเสนอโครงการวิจัยฉบับที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการการวิจัยและพัฒนา ระหว่างการวิจัย เป็นการดำเนินงานเพื่อให้ได้มาซึ่งรายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการการวิจัยและพัฒนาหลังเสร็จสิ้นการวิจัย เป็นการดำเนินงานเพื่อส่งเสริมการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์โดยการเผยแพร่รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์และบทความวิจัยที่เกี่ยวข้อง
2. 2) ปัญหาอุปสรรคการวิจัย ก่อนการวิจัย คือ ข้อเสนอโครงการวิจัยมีการทบทวนวรรณกรรมค่อนข้างน้อย และระเบียบวิธีวิจัยไม่ชัดเจน สัดส่วนงบประมาณของค่าตอบแทนนักวิจัยค่อนช้างสูง ระหว่างการวิจัย คือ ปัญหาด้านการเบิกจ่ายเงินค่าจ้างและด้านความครบถ้วนสมบูรณ์และความเป็นปัจจุบันของเนื้อหาในรายงานวิจัย ตลอดจนด้านการเบิกเงินค่าจ้างวิจัยตามเงื่อนไขในสัญญา ส่วนหลังเสร็จสิ้นการวิจัย พบข้อจำกัดด้านการจัดทำบทสรุปเชิงนโยบายที่ได้จากผลการวิจัยในปี 2558
3. 3) ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จการดำเนินงานการวิจัย ประกอบด้วย สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ในบทบาทผู้ให้ทุนวิจัย คณะกรรมการการวิจัยและพัฒนา ในบทบาทผู้พัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัย ผู้วิจัย ซึ่งประสงค์ทำวิจัยให้สำนักงางานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร และคณะผู้ตรวจอ่านในบทบาทผู้พัฒนาคุณภาพรายงานวิจัย ทั้งนี้ โดยมีบุคลากรกลุ่มงานวิจัยและพัฒนาทำหน้าที่เป็นกลไกขับเคลื่อนเชิงสนับสนุนและอำนวยความสะดวกการดำเนินบทบาทของปัจจัยดังกล่าว ตั้งแต่ก่อนการวิจัยระหว่างการวิจัย และหลังเสร็จสิ้นการวิจัย
4. 4) แนวทางพัฒนาการดำเนินงานการวิจัย ได้แก่ การพัฒนาศักยภาพบุคลากรกลุ่มงานวิจัยและพัฒนาในด้าน (1) การจัดทำแผนงานวิจัยของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรและดำเนินการเพื่อให้ได้ได้มาซึ่งข้อเสนอโครงการ ประกอบการจัดทำคำของบประมาณวิจัย (2) การทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการการวิจัยและพัฒนา (3) การสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อส่งเสริมการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์

ผู้ศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะในส่วนที่เกี่ยวข้องคือ กลุ่มงานวิจัยและพัฒนาควรจัดทำชุดองค์ความรู้และคลังข้อมูลสารสนเทศสำหรับใช้เพื่อการดำเนินงานวิจัยของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ทั้งควรทบทวนสัญญาจ้างศึกษาวิจัยไม่ประเด็นที่อาจยังชาดความสอดคล้องกับข้อเท็จจริงในทางปฏิบัติ และสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรควรเพิ่มบทบาทของฝ่ายการเมืองในการกำหนดโจทย์วิจัยที่ต้องการคำตอบไปไปไปใช้ประโยชน์ในกิจการฝ่ายนิติบัญญัติมากขึ้น