ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต กระทรวงมหาดไทย

ผู้เรียบเรียง :
โชคสุข กรกิตติชัย, วิทยากรเชี่ยวชาญ กลุ่มงานบริการวิชาการ 1 สำนักวิชาการ
วันที่ออกอากาศ :
2563-09
ประเภทสิ่งพิมพ์ :
หน่วยงานที่เผยแพร่ :
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. สำนักวิชาการ
สถานีวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา

การทุจริตคอร์รัปชันนับว่าเป็นปัญหาและอุปสรรคต่อการพัฒนาประเทศอย่างยิ่ง ในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา ทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน มีความพยายามที่จะใช้กลไกของรัฐเพื่อขจัดปัญหาการทุจริต โดยการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดหรือการรณรงค์ต่อต้านการทุจริต รวมทั้งการบูรณาการการทำงานในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพยิ่งขึ้น แต่การแก้ไขปัญหาดังกล่าวยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร จนกระทั่งเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2555 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบให้จัดตั้ง "ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต" ขึ้น ในส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี และส่วนราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือทบวงทุกส่วนราชการ โดยให้เป็นส่วนราชการอื่นตามมาตรา 31 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม 

กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่ง ที่ 634/2555 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2555 จัดตั้ง "ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน" ขึ้น เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามนโยบายการต่อต้านการทุจริต และปรับปรุงภารกิจด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตของกระทรวงมหาดไทย ต่อมาคำสั่งดังกล่าวได้ถูกยกเลิกโดยคำสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 356/2557 เนื่องจากคำสั่งดังกล่าวไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องอัตรากำลัง จึงได้มีการจัดตั้ง "ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต (ศปท.)" ขึ้นใหม่ โดยให้มีรองปลัดกระทรวงมหาดไทย ด้านบริหาร ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตให้มีสำนักงานศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต (สำนักงาน ศปท.) รับผิดชอบภารกิจของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต โดยแบ่งออกเป็น 2 ด้าน คือ 1) ด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริต และ 2) ด้านส่งเสริมและคุ้มครองจริยธรรม

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต (ศปท.) มีอำนาจหน้าที่ ดังนี้ 

1) เสนอแนะแก่ปลัดกระทรวงเกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของส่วนราชการ รวมทั้งจัดทำแผนปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของส่วนราชการ ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต มาตรการป้องกันและปราบปรามการทุจริตภาครัฐ และนโยบายของรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง เสนอต่อปลัดกระทรวง
2) ประสานงาน เร่งรัด และกำกับให้หน่วยงานในสังกัดดำเนินการตามแผนปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของส่วนราชการ 
3) รับข้อร้องเรียนเรื่องการทุจริต การปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติในหน้าที่โดยมิชอบของเจ้าหน้าที่ในส่วนราชการ และส่งต่อไปยังส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 
4) คุ้มครองจริยธรรมตามประมวลจริยธรรมข้าราชการพลเรือน 
5) ประสานงาน เร่งรัด และติดตามเกี่ยวกับการดำเนินการตาม 3) และ 4) และร่วมมือในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบกับส่วนราชการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 
6) ติดตาม ประเมินผล และจัดทำรายงานการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของส่วนราชการในสังกัด และการคุ้มครองจริยธรรม เสนอต่อปลัดกระทรวง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 
7) ปฏิบัติงานร่วมกันหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย

กระทรวงมหาดไทยให้ความสำคัญกับนโยบายการป้องกันและปราบปรามการทุจริต โดยให้ทุกส่วนราชการในสังกัดและทุกจังหวัดร่วมกันขับเคลื่อนภารกิจภายใต้วาระ "มหาดไทยใสสะอาด" ตามยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560-2564) อย่างต่อเนื่อง โดยที่ผ่านมายังประสบปัญหาเนื่องจากสถานการณ์ด้านการทุจริตและประพฤติมิชอบและจริยธรรม คุณธรรม และการทุจริตและประพฤติมิชอบ โดยพิจารณาจากการรายงานความคืบหน้าการดำเนินงานต่อข้อร้องเรียนกรณีเจ้าหน้าที่ของรัฐกระทำการทุจริตในภาครัฐ ตั้งแต่วันที่ 22 พฤษภาคม 2557 -กันยายน 2562 มีจำนวนข้อร้องเรียน 446 เรื่อง พบว่า สภาพปัญหาด้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ และจริยธรรม คุณธรรมของหน่วยงานภาพรวมไม่มีปัญหาดังกล่าวและมีอยู่ในระดับน้อย แต่ที่พบส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องของการขาดจิตสำนึกที่มีคุณธรรมในการปฏิบัติราชการ ขาดความรู้ความเข้าใจในระเบียบ กฎหมายของทางราชการ กระทรวงมหาดไทยให้ความสำคัญและตระหนักถึงปัญหาและการแก้ไขสถานการณ์ข้างต้น จึงได้จัดทำแผนปฏิบัติราชการด้านการป้องกัน ปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ กระทรวงมหาดไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ขึ้น เพื่อใช้เป็นกรอบและแนวทางในการดำเนินโครงการด้านการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบและการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และกำหนดเป็นแนวทางในการกำกับ ติดตามผลการดำเนินงานและการใช้จ่ายงบประมาณ รวมทั้งกำหนดเป็นนโยบายสำคัญที่ทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงมหาดไทยดำเนินการเพื่อให้การปฏิบัติราชการเกิดประโยชน์กับประชาชนสูงสุดในการรับบริการที่รวดเร็ว ถูกต้อง เสมอภาค และเป็นธรรม โดยการอบรมสัมมนา การสร้างเครือข่ายเพื่อสร้างจิตสำนึกคุณธรรม จริยธรรม และความโปร่งใสในการดำเนินงานแก่บุคลากรของกระทรวงมหาดไทยอย่างต่อเนื่อง และการป้องกันปราบปรามการทุจริตอย่างเข้มข้น โดยปลัดกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศเจตจำนงสุจริตในการบริหารงานที่มีคุณธรรม โปร่งใส ตรวจสอบได้ ยึดหลักธรรมาภิบาล เพื่อสร้างความเชื่อมั่นศรัทธาให้เกิดกับหน่วยงานและประชาชนทั่วไป และมีส่วนร่วมในการตรวจสอบงาน โครงการของหน่วยงานภาครัฐ และแจ้งเบาะแสผู้กระทำผิดของเจ้าหน้าที่รัฐ