iSEE: ระบบฐานข้อมูลเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาของไทย

ระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (Information System for Equitable Education) หรือ iSEE เป็นฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (BIG Data) ที่รวบรวมข้อมูลคุณภาพชีวิตและสิทธิพื้นฐานของเด็กไทย และสถานการณ์เกี่ยวกับการศึกษาไทยในทุกมิติ ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชนผู้ขาดเเคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสจำนวนกว่า 4 ล้านคน ทั่วประเทศ จัดทำโดยสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ตามมาตรา 5 (7) ของพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561 ที่กำหนดให้มีการดำเนินการหรือจัดให้มีการศึกษา วิจัย และพัฒนาองค์ความรู้เพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ตลอดจนส่งเสริมและสนับสนุนการนำองค์ความรู้ดังกล่าวไปใช้เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการศึกษา สนองความต้องการทางด้านกำลังแรงงานและยกระดับความสามารถของคนไทย 

โดยระบบ iSEE จะประกอบด้วยข้อมูลของเด็กและเยาวชนที่ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาส ทั้งในและนอกระบบการศึกษา เช่น รายได้ผู้ปกครอง สถานะครัวเรือน ภาพถ่ายสภาพบ้านเรือน ข้อมูลเด็กด้านสุขภาพ สภาพปัญหา พฤติกรรมเสี่ยง ความต้องการด้านการเรียน ความช่วยเหลือ อัตราการมาเรียน ผลการเรียน โดยเชื่อมโยงจากเลขบัตรประจำตัวประชาชน 13 หลักของเด็กและครอบครัวกับฐานข้อมูลขนาดใหญ่ของ 6 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงการคลัง กระทรวงมหาดไทย กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงแรงงาน และกระทรวงสาธารณสุข รวมถึงข้อมูลจากระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (GIS) สามารถใช้งานได้ง่ายผ่าน Smart Phone และ Tablet ทั้งในระบบ iOS และ Android รวมทั้งผ่านคอมพิวเตอร์ระบบ PC เพื่อใช้เรียกดูข้อมูลรายงานสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำ และจำนวนนักเรียนยากจนพิเศษได้ทุกสถานที่และทุกเวลาในรูปแบบกราฟฟิกและตารางสรุปข้อมูลสถิติ รวมทั้งข้อมูลภูมิสารสนเทศของสถานศึกษาจำนวน 30,000 แห่ง และผลการเบิกจ่ายงบประมาณของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ทั้งในระดับภาพรวมของประเทศ จังหวัด สถานศึกษาไปจนถึงระดับผู้เรียนมากกว่า 500,000 คน 

ปัจจุบันระบบ iSEE ได้พัฒนามาถึงเวอร์ชั่นที่ 3.0 ซึ่งมีการแสดงผลข้อมูลที่ได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม ได้แก่ ข้อมูลที่เก็บรวบรวมจากทุนสร้างโอกาสและนวัตกรรมต้นแบบทั้งหมด จำนวนนักเรียนที่ได้รับความช่วยเหลือ ข้อมูลการดำเนินการของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ในแต่ละพื้นที่ การค้นหาสถานศึกษาจากสถานที่ที่ใกล้เคียงที่สุดเสมือน Google Map ทางการศึกษา นอกจากนี้ ยังแสดงชุดข้อมูลโครงการอื่น ๆ เช่น โครงการทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง โครงการทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น โครงการทุนพระกนิษฐาสัมมาชีพ ข้อมูลวิจัยทั้ง PISA for Schools บัญชีรายจ่ายด้านการศึกษาแห่งชาติ (National Education Accounts of Thailand) และมาตรฐานคุณภาพขั้นต่ำของโรงเรียน : Fundamental School Quality Level (FSQL) ซึ่งข้อมูลที่แสดงผลในระบบเกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่างภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะภาคีต้นสังกัดทางการศึกษา เช่น สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) เป็นต้น 

iSEE จึงเป็นระบบที่สนับสนุนการรายงานข้อมูลเด็กเยาวชนกลุ่มเป้าหมายของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษาในรูปแบบต่าง ๆ ที่สร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ทั้งด้านนโยบาย ด้านวิชาการ และด้านการขับเคลื่อนการทำงานเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา รวมทั้งเพื่อสนับสนุนการรายงานสถานการณ์ การวางแผนการดำเนินงาน และติดตามกลุ่มเป้าหมายตามภารกิจของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา นำไปสู่การสร้างระบบฐานข้อมูลสารสนเทศเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา ซึ่งจะช่วยให้รัฐบาลสามารถมองเห็นและติดตามสถานการณ์ความเหลื่อมล้ำได้ชัดเจนในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ และเป็นเครื่องมือให้กับหน่วยงานต่าง ๆ ที่มีภารกิจในการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ในอนาคต ระบบ iSEE จึงนับเป็นจุดเริ่มต้นในการบูรณาการแก้ไขปัญหา เพื่อสร้างและส่งเสริมความเสมอภาคทางการศึกษาของประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ