รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง แนวทางการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

การวิจัยเรื่องแนวทางการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ เพื่อศึกษา

• 1) บริบท สภาพการปฏิบัติงานปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงาน และขอบเขตในการดำเนินงานตามสภาพความเป็นจริงของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และผู้ช่วยดำเนินงานสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
• 2) ความคิดเห็นของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเกี่ยวกับแนวทางในการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และ
• 3) เพื่อสร้างโปรแกรมการเรียนรู้หรือตัวแบบเพื่อพัฒนาการปฏิบัติงานและหาแนวทางการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วย (1) การวิเคราะห์เอกสาร โดยรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง (2) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In–depth Interview) จากผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ 1) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 2) ผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และ 3) นักวิชาการและผู้เกี่ยวข้อง เช่น ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ดำเนินการจัดหลักสูตรการพัฒนาผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรวิทยากร เป็นต้น โดยเลือกตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive Sampling) ผลการศึกษาพบว่า 1. บริบท และสภาพการปฏิบัติงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ การปฏิบัติงานภาคสนามหรือการปฏิบัติงานเชิงพื้นที่ และการปฏิบัติงานเชิงวิชาการ ส่วนปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานของผู้ช่วยดำเนินงานสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้แก่

• 1) ความด้อยศักยภาพและความสามารถในการปฏิบัติงาน
• 2) ค่าตอบแทนต่ำและไม่มีผลประโยชน์อื่นใด
• 3) หน้าที่ความรับผิดชอบและขอบเขตในการดำเนินงานกว้างขวางและไม่ระบุชัดเจน และ
• 4) ไม่มีการประเมินผลการดำเนินงานของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

2. แนวทางในการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้แก่

• 1) การฝึกฝนและเรียนรู้ระหว่างปฏิบัติงาน
• 2) การคัดเลือกโดย ส.ส. ให้ตรงตามลักษณะของงานที่จะมอบหมาย
• 3) การเข้าศึกษาอบรมเพื่อให้ได้รับความรู้และพัฒนาทักษะที่จำเป็น และ
• 4) การสร้างมาตรฐานในต่ำแหน่งผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

3. โปรแกรมการศึกษาอบรมเพื่อพัฒนาความเป็นมืออาชีพของผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยพัฒนาจากหลักสูตรของสถาบันพระปกเกล้าบางส่วน พิจารณาร่วมกับความต้องการของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ข้อเสนอแนะจากผู้ช่วยดำเนินงานฯ และข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ แบ่งเป็น 6 หมวดวิชา จำนวน 100 ชั่วโมง และเพิ่มเกณฑ์ในระเบียบเกี่ยวกับระยะเวลา อย่างน้อย 2 ปี ในการดำรงตาแหน่ง เพื่อใช้ประโยชน์จากผู้ที่จะมาดำรงต่ำแหน่งอย่างแท้จริง รวมไปถึงเพื่อการพัฒนาเส้นทางอาชีพ (Career Path)

4. ข้อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาระบบผู้ช่วยดำเนินงานของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้มีความเป็นมืออาชีพ ได้แก่

• 1) กำหนดแนวทางในการแต่งตั้งผู้ช่วยดำเนินงานฯ เป็น 2 ประเภท คือ ฝ่ายวิชาการและฝ่ายปฏิบัติงาน
• 2) ปรับปรุงระบบและระเบียบการจ้างผู้ช่วยดำเนินงานฯ โดย ส.ส. ต้องกำหนดขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบของงานและมีการประเมินผลเป็นรายบุคคลเพื่อแจ้งต่อสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
• 3) ส่งเสริมให้ ส.ส. แต่งตั้งผู้ช่วยดำเนินงานฯ อย่างน้อย 1 คน ทำหน้าที่ศึกษาวิจัยปัญหาในพื้นที่
• 4) พิจารณาถึงความจำเป็นของการมีผู้ปฏิบัติงานประจำตัวสมาชิกรัฐสภาแต่ละประเภทอย่างเหมาะสม
• 5) ควรพิจารณาถึงประสิทธิภาพโดยอาจให้งบประมาณแก่ ส.ส.ในการบริหารจัดการงานหรือสำนักงานของตนเอง